Sterke moederpersonages, boeken over moeders (en gezinnen), over generaties vrouwen, over ervaringen van het (prille) moederschap zijn niet weg te denken uit de literatuur. Hoe wordt en werd er over moeders geschreven? Welke onvergetelijke moederfiguren dwalen er rond in ons literaire erfgoed? Wie zijn onze voormoeders? Tot einde 2026 stelt het Letterenhuis moeders centraal.
Studiedag 'Versnipperde moeders'
Het thema van de studiedag is moederschap in/en het literaire archief. Hoe zijn moeders (on)zichtbaar in het archief? Moeders versnipperen hun tijd, identiteit en woorden. Welke snippers vinden we (niet) terug in het archief? Hoe schrijven, spreken of spelen moeders over de kaleidoscopische ervaringen van zwangerschap, geboorte, moeder worden en zijn? Moederen houdt vaak een ontrafelen in. Hoe leeft de moeder op papier? Hoe kan het archief de (meta)fysische ervaringen van moederschap (niet) representeren of belichamen? Is de moeder welkom in het archief? Welke moederfiguren worden bewaard in het literaire archief? Welke werden verbannen of vergeten? Wat vertelt het literaire archief over de verhouding tussen leven en werk onder schrijvers en (podium)kunstenaars? Welke narratieven heersen over het moederschap in literaire archieven? Hoe construeert het archief zowel auteurschap als moederschap? Kan een archief een moeder maken? Is archiveren moederen? Is moederen archiveren?
Tijdens de interdisciplinaire studiedag 'Versnipperde moeders' reflecteren onderzoekers, auteurs, performers, kunstenaars en studenten over de verbinding(en) tussen moederschap en het literaire archief.
Naast de keynote-lezingen door historicus en schrijver Lotte Houwink ten Cate en tekenaar en schrijver Gerda Dendooven staan er academische en artistieke bijdragen op het programma: lezingen, workshops en performances.
Programma
- 9 - 9.30 u: ontvangst
- 9.30 - 10.15 u: Lotte Houwink ten Cate: keynote
- 10.15 - 10.30 u: pauze
- 10.30 - 12.30 u: parallelsessies #1
- sessie 1: Brieven, gedichten - archief
- Roeland Hermans: Moeders over hun ‘plaatsvervangsters’. Brieven uit het archief van Familiehulp
- Thirza Hakkenberg-Van Engelen: Hoe het archief en gelegenheidsgedichten moeders presenteren
- Christina Lammer: Moederschap – begin en einde van literaire representaties
- Johanna Ferket: (On)zichtbaar moederschap in het literaire archief - sessie 2: Elke aanslag bewaren
- Eva Brattinga: Het alledaagse bewaren: de tijd van het moederen in Lenka Claytons Mothers’ Days
- Lamyk Bekius/Maud Vanhauwaert: Dichter-Moeder/Moeder-Dichter. Schrijven in de gezinscontext
- Edith Cassiers: De Moederrol. (Materni)tijd, taal en theater in het literaire archief
- Eli Elise Hoopman: Moeders van Reuzen
- sessie 1: Brieven, gedichten - archief
- 12.30 - 13.30 u: lunch
- 13.30 - 15 u: parallelsessies #2
- sessie 3: Bewegen tussen verschillen
- Anne Marie Koper en Juliette van Dijk: Over Tillie Olsen en stiltes in de (vertaalde) literatuur
- Astrid Goossens: Maternal ecodistress: Hoe ga je om met een niet-onderhandelbare kinderwens, in tijden van crisis?
- Ulka Delbroek en Silke Vanhoof: (A)historisch maternalisme: De pseudo-objectiviteit van het archief en de zogenaamde subjectiviteit van het moederschap, uitgedaagd: een breed opgevatte uitwisseling. - sessie 4: Vele moeders in beeld brengen
- Joke Struyf: Matrescentiecatalogus: een collectieve studie van matrescentie
- Feike Dietz: ‘Wat geen taal, hoe rijk ook, kan uitdrukken’: De betekenis van moederlijke vriendinnen in het oeuvre van Petronella Moens (1762-1843)
- Libby Ward: Het moederlichaam van binnen naar buiten lezen
- sessie 3: Bewegen tussen verschillen
- 15 - 15.30 u: pauze
- 15.30 - 16.30 u: parallelsessies #3
- sessie 5: Moeders in de marge
- Jelle Annie Michiels: Hoe bepaalt mijn moederschap mijn artistieke carrière?
- Bente Ooms: ‘Moedige meisjes’ in de jeugdliteratuur. Het narratief van tienerzwangerschap en -moederschap uit Over tijd van Dirk Bracke in historisch perspectief - sessie 6: Tussen TikTok en kunst
- Yoni Van Dam: “Get ready with me terwijl ik je mijn bevalverhaal vertel”. TikTok als hedendaags digitaal archief van bevallings- en moederschapservaringen
- Line Mertens: Moederpuin
- sessie 5: Moeders in de marge
- 16.30 - 17.30 u: afsluiting
- Cleo Klapholz: performance
- Gerda Dendooven: keynote
- 17.30 - 18.30 u: drankje
- Doorlopend: opstelling studenten Kostuumontwerp
Meer weten over de inhoud van de sessies? Klik hier >>
Inschrijven
Deelnemen aan de studiedag kost € 50; studenten nemen gratis deel (inschrijven is wel nodig).
Voor de lunch betaal je € 15 (ook als student).
