Bingo schoolkolonie Diesterweg: In de trommel zitten dobbelstenen met cijfertjes die je kan laten draaien met de hendel aan de zijkant. Zo schud je de dobbelstenen om bingo te spelen. Dit bingospel komt van de hulpkas Diesterweg, een organisatie die zich al meer dan 100 jaar inzet voor Antwerpse schoolgaande jeugd (in armoede). Allerlei activiteiten en inzamelingen, zoals een bingo, spijzen de hulpkas.
Spaarvarken: Felix Timmermans (1886-1947) is vooral bekend van zijn boek over Pallieter. Het hoofdpersonage is een echte levensgenieter. Minder geweten is dat hij ook kinderverhalen schreef. Een kort verhaaltje over een varken lijkt voor zijn eigen kinderen geschreven.* Niet toevallig zit er in zijn archief een handgemaakte spaarvarken met dezelfde naam als het verhaal: het verksken.
* Lees het verhaaltje.
Baksteen Passa Porta: Een baksteen in een literair archief? Het is de symbolische eerste steen van het internationale literatuurhuis Passa Porta in Brussel. In dit geval was het niet één steen maar 300 stenen die bij de oprichting werden verdeeld. De oprichtingsdatum staat op de baksteen gedrukt: 2 maart 2004.
Beeldje van man in uniform: Dit beeldje van een man in uniform met een gewicht in de rechterarm kwam in 1958 in het archief terecht. Is het een bodybuilder? Lid van een fanfare? Op het beeldje zie je verschillende verkleuringen van aanrakingen en poetsmiddel. Het is duidelijk gekoesterd en verzorgd geweest!
Schilderdoos: De verftubes behoorden kunstschilderes Yvonne Guns (1911-2001) toe. Zij schilderde portretten, stillevens, figuren en landschappen. Daarnaast bracht ze ook een dichtbundel uit.
Hondborsteltje: Frans Van Cuyck (1857-1952) was leraar en schreef romans, toneelstukken en novellen. Hij was een verdediger van de nieuwe stroming van het modernisme. In zijn archief duiken naast brieven, documenten, handschriften en foto’s, een aantal banale objecten op, zoals deze porseleinen hondenkop met borsteltje van dierenhaar op het hoofd.
Gulden spoor: Deze gulden spoor is niet zo oud als het lijkt. Het is een recent herdenkingsobject. Jaarlijks wordt de Guldensporenslag in Kortrijk herdacht op 11 juli, de Vlaamse feestdag. Over deze slag schreef Hendrik Conscience zijn beroemde historische roman De leeuw van Vlaanderen.
Papierklem: De Antwerpse theateracteurs Piet Janssens (1869-1924) en zijn zoon Charel Janssens (1906-1986) bewaarden belangrijke documenten op een elegante manier. Deze papierklem in de vorm van een hand is een stijlvoller alternatief voor een paperclip.
Analoog minifototoestel: De mini-Kodak komt uit het archief van Piet Janssens (1869-1924) en zijn zoon Charel (1906-1986), twee Antwerpse theateracteurs. Niet verbazingwekkend dat er van beide heren een heleboel portretten, familiefoto’s en scènebeelden zijn bewaard.
Schrijfmachine: Hoe we schrijven verandert doorheen de tijd. We bewaren verschillende pennen, veren en inktpotten van schrijvers. In de 20e eeuw was de typemachine heel populair, met als gevolg dat vele typemachines van auteurs in onze collectie belandden. We weten niet van welke schrijver dit exemplaar is.
Theaterpoppen in uniform: Deze twee poppen in uniform zijn onbeschreven teruggevonden in de collectie. De maker, eventuele gebruiker en schenker zijn onbekend. Dat maakt ze des te mysterieuzer. Welke karakters zouden de poppen voorstellen? In welk theaterstuk zouden ze hebben meegespeeld?
Vlaggentop met pieken: Dit object is onschuldiger dan het lijkt. De metalen bol met pieken werd bovenop een vlaggenstok gedragen. Het moet een vlag van de Koninklijke Kring der West-Vlamingen zijn geweest, want zij schonken dit object. De vereniging ontstond in 1893 in Antwerpen en bestaat nog steeds.
Vlaggentop met wapenschild: Bovenop een vlaggenstok prijkte deze top. Als je goed kijkt, zie je het wapenschild van Antwerpen. Hoogstwaarschijnlijk gebruikte een Antwerpse vereniging de vlaggentop.
Mouwophouders: Van afzakkende mouwen had Maurice Gilliams (1900-1982) geen last. Met zijn archief kwamen zilverkleurige mouwophouders mee. Een sieraad dat esthetisch en functioneel is! Maurice Gilliams’ bekendste roman is Elias of het gevecht met de nachtegalen, dat ook is opgenomen in de literaire canon. In zijn archief zitten versies van het boek in verschillende stadia.
Metalen hagedis: Deze hagedis gebruikte Roger Avermaete (1893-1988) als papiergewicht. Een handig hulpmiddeltje om te voorkomen dat belangrijke documenten wegwaaien. Als schrijver was Roger Avermaete een van de laatste Vlaamse schrijvers die in het Frans schreef. Hij maakte naam als romanschrijver, kunstcriticus en uitgever.
Drukplaatjes: Sommige organisaties zetten zich in om een specifieke (overleden) schrijver te herdenken, te onderzoeken en de nalatenschap te beheren. Zo bracht het Ernest Claesgenootschap in 1978 een boek uit over volksgeloof en bijgeloof in het werk van de populaire schrijver. Het boek werd geïllustreerd met tekeningen van Felix Timmermans (1886-1947). Om de illustraties om te zetten in boekvorm werden eerst clichés gemaakt, een soort afdruk in reliëf van de tekeningen.
Armband (rekwisiet): In theater hoeft niet alles even waarheidsgetrouw te zijn. Deze armband van nepdiamanten werd in 1986 gebruikt voor theaterstukken door acteur Charel Janssens (1906-1986).
Boekenleeuw: In 1994 won Diane Broeckhoven (1946- …) de Boekenleeuw voor haar jeugdroman Bruin zonder zon. Dat is de prijs voor het beste Vlaamse jeugdboek. Zeven jaar eerder had ze de prijs al ontvangen voor Een dood vogeltje. Toepasselijk kreeg ze naast een geldprijs een pluchen leeuw als trofee.
Puntige vlaggentop: Dit object lijkt van een kerstboom weggeplukt. Met zijn puntige vorm zou het niet misstaan als kerstdecoratie. Waarschijnlijk is dat nooit gebeurd, want het staat geregistreerd als vlaggentop. Welke vlag het heeft gesierd, weten we niet.
Blaasbalg: Emanuel Hiel (1834-1899) was een 19e-eeuwse schrijver en flamingant. Bij zijn archief kwamen ook enkele gebruiksvoorwerpen mee. Dit object kan je gebruiken om zuurstof in warme kolen of een klein vuurtje te blazen en zo de vlammen te doen oplaaien.
Trommel: Lodewijk Mortelmans (1868-1952) was een componist, dirigent en docent aan het conservatorium. Hij schreef veel muziek, vooral liederen maar ook pianostukken en orkestmuziek. Hij liet naast vele foto’s, brieven en enkele muziekstukken, zijn trommel en twee dirigeerstokjes na in het archief.
Olielamp: Emanuel Hiel werd beroemd met zijn liedteksten voor componist Peter Benoit. We bewaren veel van zijn papieren archief en enkele gebruiksvoorwerpen, zoals deze olielamp.
