Overslaan en naar de inhoud gaan

Tomas Van Balen

Interview

In het voorjaar trok Tomas Van Balen in het Seizoensatelier. Tomas schrijft scenario's en proza en alles daartussen. In 2024 ontving hij scenariosteun voor het script van zijn kinderfilm. Belangrijke onderwerpen in zijn werk zijn absurdisme, kinderlijkheid en miscommunicatie. In de schrijfkamer focust hij zich vooral op het schrijfproces en werkt hij aan een kinderboek. Letterenhuiscollega Hazel wilde er graag meer over weten en stelde Tomas enkele vragen.

Portretfoto van Tomas Van Balen zitten in de deuropening van de schrijfkamer met de leeszaal op de achtergrond

Wat was jouw eerste indruk van het Letterenhuis?

Ik vind het een gezellig gebouw, een beetje een doolhof. Er heerst een geconcentreerde sfeer – zeker met de studenten die nu aan het blokken zijn in het Letterenhuis en dan hiernaast ook nog eens de leeszaal – tegelijkertijd wordt er nog gepraat. Ik vind het moeilijk om in een sfeer te zitten werken waar het volledig stil moet zijn. Ik hou ervan dat er leven is: mensen die rondwandelen, gesprekken, uitzicht op de binnenkoer. Dus tegelijkertijd heel rustig, maar toch niet het stoffige, oude archief waar niemand is.

Is dat misschien wat je had verwacht?

Hm, niet per se wat ik verwachtte. Het is misschien wel het beeld dat ik heb bij een archief. Dat beeld is gelukkig niet bevestigd.

Wat heb je nodig om goed te kunnen schrijven?

Vóór mijn residentie in het seizoensatelier schreef ik meestal in koffiebars omdat ik me thuis sowieso niet goed kan concentreren. Wat ik heel vervelend vind in een koffiebar – het is misschien banaal: er is weinig plek. Er is te weinig plek om spullen te leggen, een boek en je laptop. Ik heb hier ontdekt hoe leuk het is om zoveel ruimte te hebben.

Ik heb leven rondom mij nodig, maar in een koffiebar is dat soms te veel. Hier vind ik dat echt rustgevend, dat er in de ruimte naast mij gepraat of gewandeld wordt. Ik heb dat op de een of andere manier nodig, het gevoel dat er andere mensen aanwezig zijn.

Omdat schrijven ook wel eenzaam kan zijn?

Ik weet het niet zo goed. Is het concentratie of eenzaamheid? Ik kom hier ook in het weekend, dan is hier niemand. Dat is heel anders, maar ook wel fijn. Schrijven is best eenzaam, dus het is gezellig dat er meestal andere mensen in de buurt zijn.

Ik denk dat het toch vooral een kwestie is van hoe mijn concentratie werkt. Ik heb het nodig dat er leven in de buurt is omdat het anders te veel allemaal alleen in mijn hoofd gebeurt.

Waaraan werk je als je hier bent?

Eigenlijk is mijn doel om te focussen op het schrijfproces zelf. Ik had geen concrete taken voor ogen omdat ik op andere momenten al heel erg focus op specifieke projecten en subsidieaanvragen. Ik had daar even genoeg van. Het subsidielandschap is heel moeilijk tegenwoordig. Voor mij nam dat veel schrijfplezier weg, want ik had het gevoel dat ik vooral in functie van dossiers aan het schrijven was.

Ik wil een aanpak en methode ontwikkelen door gewoon veel te schrijven. Dat was mijn doel. Ik had wel al het idee om aan kortverhalen te werken. Hiervóór heb ik veel voor film geschreven. Ook een boeiende schrijfervaring, maar een film is uiteindelijk een audiovisueel product en geen talig product. Het is heel fijn om terug met taal bezig te zijn. Dit is eigenlijk echt wat schrijven is! [lacht] Ik ben hier ook veel aan het lezen en ik hou een soort dagboek bij.

Heb je daarbij een vaste routine?

De eerste week dat ik hier was, had ik een soort to-dolijst opgesteld. Bijvoorbeeld: ik ga een halfuur free writen en dan tien minuten lezen. Dan ga ik een halfuur aan een kortverhaal werken en daarna tien minuten breien. Dat was hoe ik vroeger studeerde aan de universiteit en toen werkte dat goed. Best neurotisch.

Ik merkte na die eerste week, dat het niet goed aanvoelde. Nu start ik elke ochtend met mijn dagboek: niet te veel nadenken en gewoon vrij schrijven. Daarna herlees ik wat ik de dag ervoor heb geschreven en bouw ik daarop voort. Tussendoor probeer ik veel te lezen. Zeker als ik me even niet kan concentreren of als het even niet goed lukt, dan ga ik opnieuw wat free writen.

Je bent nu halfweg de residentie in het seizoensatelier. Wil je nog ergens naartoe werken of net doorgaan op deze manier?

Dat is een moeilijke. Ik heb mezelf al afgevraagd wat ik wil afwerken tegen het einde van mijn verblijf in het Letterenhuis. Van nature ben ik heel doelmatig. Terwijl ik mezelf net de opdracht had gegeven om meer te focussen op het proces en minder op het eindresultaat.

Ik ben in de tussentijd gestart aan een kinderboek. Het is een project waar ik al langer aan werk en dat oorspronkelijk een film zou worden. Ik heb nu besloten om het om te zetten naar een kinderboek. Ik zou het heel leuk vinden als ik op het einde van de residentie het soort vertrouwen heb gevonden waardoor dit project een stabiele basis heeft, zodat ik er nadien op kan voortbouwen.

Heb je nog een literaire tip?

Ik heb het boek A swim in a pond in the rain van George Saunders hier liggen. Aan de hand van verschillende kortverhalen geeft hij een soort schrijfcursus. Hij analyseert die kortverhalen en schrijft over verschillende methodologieën. Zijn schrijfpraktijk is erg op intuïtie gebaseerd, jezelf vertrouwen in wat je goed vindt. Dat vind ik enorm inspirerend en rustgevend.

Fijn om zo’n boek binnen handbereik te hebben. 

Ja precies! Als het even niet goed gaat dan kan ik het gewoon openslaan en beginnen lezen.

 

Het Seizoensatelier is een project van VONK & Zonen en het Letterenhuis.

Meld je aan voor de nieuwsbrief